3 απολύτως απαραίτητα που δεν μας δίδαξαν στο σχολείο

Η υποχρεωτική εκπαίδευση στην Ελλάδα κρατάει 9 χρόνια και για τους λιγότερο τυχερούς που δεν είχαν την ευκαιρία να ζήσουν κάποια φοιτητικά χρόνια είναι η μόνη στιγμή «επίσημης μόρφωσης». Ενδιάμεσα, το Ενιαίο Λύκειο, προαιρετικό αυτό, σε προετοιμάζει κοινώς να «βγεις στη ζωή». Κάπου εκεί δεν υποτίθεται ότι έχεις πάρει τα πλέον απαραίτητα εφόδια για να στέκεις σαν άνθρωπος στην κοινωνία; Όχι, βέβαια…

Το Γυμνάσιο, τελευταίο στάδιο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, όπως αναφέρεται στο σχετικό Νόμο, «έχει ως στόχο να προωθήσει την ολόπλευρη ανάπτυξη των μαθητών με βάση τις δυνατότητες που έχουν στην ηλικία αυτή και τις απαιτήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν στη ζωή«.
Πολλοί επιλέγουν σοφά να συνεχίσουν στο Λύκειο, στόχος του οποίου είναι «η ολόπλευρη ανάπτυξη των ικανοτήτων – δεξιοτήτων του μαθητή και η προετοιμασία του ώστε να αναλάβει υπεύθυνο ρόλο μέσα στη σύγχρονη κοινωνία«. Εκεί, η απόκτηση των βασικών γενικών γνώσεων όπως τις αντιλαμβάνεται το Υπουργείο Παιδείας έχει επισήμως ολοκληρωθεί, για να ακολουθήσουν εξειδικεύσεις, καταρτίσεις, Πανεπιστήμια, κλπ.
Κι όμως: το reality check δείχνει 3 απολύτως απαραίτητα εφόδια που ουσιαστικά απουσιάζουν από την εκπαίδευση και μας αφήνουν, σαν πολίτες πια, στο έλεος της σύγχρονης εποχής.1. Πώς να είσαι υπεύθυνος καταναλωτής

Το χαρτζιλίκι βρίσκει το δρόμο για την τσέπη σου από τότε που είσαι παιδί κι έτσι μαθαίνεις να ψωνίζεις πριν καν βγάλεις τρίχες.

Το παράδοξο είναι ότι το να ξοδεύεις είναι μια διαδικασία τόσο ενσωματωμένη στο σύγχρονο τρόπο ζωής, ώστε ακόμη κι οι γονείς σου μπαίνουν σπάνια στη διαδικασία να σου εξηγήσουν πώς, πότε και γιατί κάνεις χρηματικές συναλλαγές. Είναι μάλλον απίθανο σαν έφηβος να έχεις την απαίτηση να σου εξηγήσουν λεπτομέρειες για πράγματα που δεν έχεις βιώσει και ως εκ τούτου νομίζεις ότι δεν σε αφορούν.

Ωστόσο, στον «κόσμο των μεγάλων» θα ανακαλύψεις αργότερα -δυστυχώς ενίοτε δια πυρός και σιδήρου- ότι δεν έχεις το παραμικρό περιθώριο σαν καταναλωτής να είσαι «οικονομικά αμόρφωτος».

Αν αυτό συμβεί, είναι αρκετά πιθανό να βουτηχτείς στα χρέη των πιστωτικών χωρίς σοβαρό λόγο, να πάρεις υπέρογκα δάνεια που θα σε κρατήσουν σκλάβο, όχι των επιλογών σου, αλλά των τραπεζών που σου τα παραχώρησαν και -το χειρότερο, αν με ρωτάτε- να δίνεις καθημερινά δύναμη με τα χρήματά σου σε ανθρώπους που το αξίζουν λιγότερο από άλλους (ή και καθόλου), μόνο και μόνο γιατί σου έδειξαν τη σωστή διαφήμιση.

Αν το διδασκόμασταν: Θα ανακαλύπταμε νωρίτερα, ο καθένας για τον εαυτό του ίσως, για ποια πράγματα αξίζει να υποθηκεύεις το παρόν και το μέλλον σου. Έτσι η ζωή θα αναλωνόταν σε πιο ουσιώδη.
______

2. Τι σημαίνει και πώς να γίνεις ενεργός πολίτης

Μέχρι να ενηλικωθείς έχεις δει τόσο κινηματογράφο ώστε να ξέρεις ότι στατιστικά πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον ένας Αμερικανός πρόεδρος που μπορεί άνετα να πετάξει ένα αεροπλάνο και να σώσει τον πλανήτη από τους αρειανούς, τους τρομοκράτες, τους κομμουνιστές, τους μεταλλαγμένους, κλπ.

Από την άλλη, τα εγχώρια παραδείγματα, η ιστορία και η κοινωνία μάς διδάσκουν ότι στην Ελλάδα είναι ζωτικής σημασίας να έχεις βύσμα, μέσο, μπάρμπα στην Κορώνη, να γλύφεις τους αρμόδιους κώλους για να ανελίσσεσαι είτε έχεις αξία είτε όχι, να αποτάσσεσαι την κληροδοτούμενη κυριαρχία διώχνοντας τους βασιλιάδες για να κυβερνάσαι από 3 Παπανδρέου και δύο Καραμανλήδες μέσα σε μια εβδομηκονταετία και να ξεχνάς λίγο γρηγορότερα από τα χρυσόψαρα (π.χ. ότι κάποιος που έριξε την κυβέρνηση του κόμματός του γίνεται σε είκοσι χρόνια αρχηγός του).

Όλα αυτά, μαζί με τον απαίσιο, στείρο και εγκληματικά ξεπερασμένο τρόπο με τον οποίο διδάσκεται η ιστορία στα σχολεία (βίντεο; ντοκυμαντέρ; θα αστειεύεστε βέβαια…), διαμορφώνουν νέους που πιστεύουν ότι η μάρκα του αυτοκινήτου τους και το χρώμα βαφής των μαλλιών τους είναι σημαντικότερα από την ανιδιοτελή συμμετοχή στα κοινά και την ικανότητα του να μπορείς να κρίνεις αν αυτός που σε κυβερνά υπερασπίζεται τα πραγματικά συμφέροντά σου (και όχι την πάρτη σου).

Αν το διδασκόμασταν: Η λέξη «πολίτης» -και κατ’επέκταση η έννοια του «κράτους»- θα είχε πιο βαρύνουσα σημασία απ’ότι σήμερα και θα συγκρινόταν άνετα με την έννοια του να είσαι Ολυμπιακός ή Παοκτσής, Βόρειος ή Νότιος, κουλτουριάρης ή λαϊκός, κ.ο.κ. Σίγουρα, δεν θα χρειαζόμασταν μια κρίση για να συνειδητοποιήσουμε ότι το να συμμετέχεις σε συλλόγους πολιτών, όχι μόνο δεν είναι για κορόιδα, αλλά μια πρακτική που διδάσκει την υπευθυνότητα.
______3. Ιστορία της τέχνης

Η τέχνη είναι τόσο σημαντική στην πορεία της ανθρωπότητας που θα μπορούσε άνετα να συγκρίνεται με την επιστήμη. Εκεί όμως που ορθά διδασκόμαστε για τις ανακαλύψεις των μαθηματικών και των χημικών, η ιστορική πορεία και η σημασία των καλλιτεχνικών δημιουργιών κρίνεται «προαιρετική» και καμουφλάρεται επιδέξια μέσα σε άλλα μαθήματα. Κι αν είσαι τυχερός, θα το κάνεις στο πανεπιστήμιο.

Το αποτέλεσμα είναι ότι αποκτούμε μια τραγικά μονοδιάστατη εικόνα της ίδιας μας της ζωής, αφού την αντιλαμβανόμαστε σαν αυτό το πεζό και άχαρο θραύσμα του χρόνου, στην διάρκεια του οποίου πρέπει κυρίως να παράγουμε και να φέρουμε εις πέρας τις «κοινωνικές αποστολές» μας.

Την ίδια ώρα, ζωγράφοι, συγγραφείς, σκηνοθέτες και φωτογράφοι προσπαθούν να αποτυπώσουν την εικόνα της πραγματικότητας μέσα από το πρίσμα αυτής της τόσο απαραίτητης φαντασίας, έξω από τα στεγανά της λογικής και τις υποχρεώσεις της επιβίωσης, για να γυρίσουν πάνω μας τον καθρέφτη και να δούμε τον εαυτό μας.

Αν το διδασκόμασταν: Ειδικά σε μια χώρα με τόσο σοβαρά προβλήματα αισθητικής όσο η Ελλάδα, θα αποκτούσαμε οπωσδήποτε μια άλλη αίσθηση του ωραίου. Ακόμη παραπέρα, θα μετριάζαμε κάπως αυτή τη γελοία παραδοχή ότι τα θέματα της τέχνης είναι «καθαρά θέμα γούστου» και άπτονται στο δικαίωμα του καθενός να χρίζει τον εαυτό του ειδήμονα και να εκστομίζει άσχετες κριτικές για έναν τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας που θα μπορούσε να οδηγεί -κι αυτός- τον κόσμό.
______

Βέβαια, αν όλα αυτά διδάσκονταν πριν καν τελειώσουμε το σχολείο, θα υπήρχαν σοβαρές πιθανότητες να διαμαρτυρηθούμε και ενδεχόμενα να επαναστατήσουμε, πρώτα απ’όλα εναντίον αυτού του ίδιου του εκπαιδευτικού συστήματος, που τόσο φέρεται να αγωνιά για τη μόρφωση των παιδιών και τόσο λίγο συνεισφέρει στη διαμόρφωση υπεύθυνων μελλοντικών συμπολιτών μας στην κοινωνία του αύριο.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Κοινωνία

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s